GEBELİK, DİYABET, ŞEKER YÜKLEME TESTİ

Daha önce diyabeti olmayan bir kadında gebelik sırasında gelişen diyabete “Gebelik Diyabeti” (GDM) ismi verilmektedir.  Gebelik diyabeti açısından risk altındaki kadınlar gebelik sırasında mutlaka taranmalıdır. Gebelik diyabeti için risk faktörleri; kilolu olmak, ailede diyabet varlığı, 25 yaşından büyük olmak, daha önce iri bebek doğurma hikayesinin bulunmasıdır. 

Gebelikte görülen diyabetin % 90’ı gebeliğe bağlı diyabettir. Gebelik diyabeti sıklığı %2-20 arasındadır ve bu oran toplumdaki diyabet sıklığına göre değişkenlik göstermektedir. Gebelik diyabetinin Türk toplumundaki sıklığının %15 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Diyabet sıklığının çok yüksek olduğu diğer toplumlarda olduğu gibi, bizim toplumumuzda da tüm gebelere, gebeliğinin 24.-28. haftalarında gebelik diyabeti taraması yapılması önerilmektedir.

Gebelik diyabeti sinsi olabilir ve çok su içme, çok idrara çıkma gibi şikayetlere yol açmayabilir. Gebe kadın kendini kötü hissetmeyebilir ancak yükselen şeker düzeyleri bebek ve anne sağlığı açısından olumsuzluklara neden olabilir.

Gebelikte kan şekerinin yüksekliği, eğer tanı konmaz ya da tedavi edilmezse, düşükler, iri bebek, doğum travmaları, sezeryan doğumlarda artışa hatta bebek ölümlerine neden olabilmektedir. Doğumdan hemen önceki ve sonraki kısa dönemde bebek ölüm riski 3,7 kat, bebekte doğumsal anormallikler-bozukluklar gelişme riski 2,4 kat,   erken doğum riski 1,3-4,2 kat, iri bebek olma riski 1,8-4,5 kat, sezeryan riski 1,4 kat, doğum travması riski ise 1,3 kat artmıştır.  Kontrolsüz diyabeti olan bir anneden doğan bebeklerde yeni doğan döneminde solunum güçlüğü, şeker düşüklüğü, kalsiyum düşüklüğü ve sarılık dahil çeşitli problemler görülebilmektedir.

Gebelik şekeri sadece gebelik ve doğumu takip eden dönemde değil tüm yaşam boyunca olumsuz etkilere neden olabilmektedir. Anne karnında yüksek kan şekeri gibi olumsuz şartlara maruz kalmış çocuklarda ileri yaşlarda obezite, tip 2 diyabet, metabolik sendrom ve karaciğer yağlanması sıklığı 4-8 kat artmaktadır.

Gebelik döneminde diyabetin tanınması ve iyi tedavisi bu annelerden doğan bebeklerin ileride bu tip hastalıklara yakalanma ihtimalini azaltacaktır. Ayrıca gebeyken diyabeti olan kadınların kendileri de, doğumu takiben kan şekeri normale dönse bile, ileride diyabet gelişimi açısından risk altındadır ve takip edilmelidirler.

Dünya Sağlık Örgütü, Uluslararası Diyabet Federasyonu, Amerikan Diyabet Cemiyeti, Amerikan Jinekoloji ve Obstetrik Derneği, Amerikan Endokrin Derneği, Amerikan Ulusal Sağlık Enstitüleri, Avrupa Endokrin Derneği; İngiliz, Alman, Fransız, İsveç, Finlandiya, Kanada, Hollanda, Avustralya ve Türkiye’nin Diyabet, Endokrin ve Kadın-Doğum otoriteleri, Sağlık Bakanlıkları dahil, tüm kurumlar "Gebelik Şekeri” diye bir olguyu kabul ediyor, mutlaka tanı konulması gerektiğini söylüyor, tanı için de  “ŞEKER YÜKLEME TESTİ (OGTT)” yapılmasının şart olduğunu bildiriyor.

Hamilelikte 24-28. hafta arasında bir kez yapılan şeker yükleme testinin gebelik diyabeti tanısında güvenilir ve yararlı olduğu daha önce birçok daha küçük araştırma ile anlaşılmış olsa da, en son dokuz ülkeden daha önceden şeker hastalığı olmayan 25000 hamile kadının katıldığı bilim dünyasının önde gelen dergilerinden “New England Journal of Medicine” dergisinin  8 Mayıs 2008 tarihli sayısında yayınlanan (N Engl J Med 2008; 358:1991-2002) HAPO isimli bir araştırma ile de  güvenli ve gerekli bir değerlendirme yöntemi  olduğu net bir şekilde ortaya konmuştur.

Gebelikte diyabet taraması için yapılan glukoz yükleme testinin hiçbir zararı yoktur.  Gebelerde şeker yükleme testinin bazı ülkelerde yasaklandığı şeklinde yapılan açıklama gerçek dışıdır. Günümüzde kullanılan 75 gram glukozun anne karnında bebeğin pankreas gelişimini engellediği dolayısı ile çocukluk döneminde şeker hastalığının gelişimine ya da diyabetli çocuk sayısında artışa neden olduğu görüşü bilimsel tüm verilere aykırıdır ve böyle bir durum söz konusu değildir.

Şöyle ki;

  • 75 GRAM GLUKOZUN KAN ŞEKERİNİ YÜKSELTİCİ ETKİSİ YAKLAŞIK 8-10 KAŞIK PİRİNÇ PİLAVI İLE EŞDEĞERDİR
  • 75 GRAM GLUKOZ, İKİ KUTU NORMAL KOLADAN DAHA AZ GLUKOZ İÇERİR
  • 75 GRAM GLUKOZ 2-3 DİLİM BAKLAVAYA EŞDEĞER GLUKOZ İÇERİR 

Gebelik diyabeti tanısını alan gebe kadına uygun beslenme programı düzenlenir ve fizik aktivitesini arttırması önerilir. Gebelerin çoğunda bu şekilde kan şekeri düzeyleri kontrol altına alınır. Beslenme ve egzersiz tedavisi ile düzelme olmazsa tedaviye insülin eklenir. Sağlıklı ve dengeli beslenme ve hareketli yaşam sadece gebeler için değil,  tüm toplum için önerilmektedir. Hiçbir hekim basit şekerlerin tüketimi konusunda destekleyici olmaz, olmayacaktır.

Bilimsel olarak tüm dünyada gebelerin diyabet açısından taranması gerektiği kabul edilmektedir. Gebelik sırasında diyabetin saptanması ve uygun tedavisi yapılması şarttır. Bu şekilde hem gebelik dönemi ile ilgili problemler hem de bebeğin anne karnında ve yeni doğan döneminde karşılaşacağı sorunlar engellenebilir. Ayrıca ileride ortaya çıkabilecek şişmanlık, Tip 2 diyabet, metabolik sendrom ve karaciğer yağlanması gibi bireyin tüm hayatını etkileyecek problemlerden de korunma sağlanır.

Sonuç olarak; Gebelikte diyabet taraması için yapılan glukoz yükleme testinin hiçbir zararı yoktur. 

Bilgi İşlem Daire Başkanlığı - Her Hakkı Saklıdır
[<Icerik: Telefonla Randevu>]
IPv6 Etkin